Praktische oplossingen voor de woningmarkt

terug

De discussie rondom hervorming van de woningmarkt en aanpak van de hypotheekrenteaftrek bestaat al vele jaren. Ondanks de verschillende standpunten van politieke partijen lijkt “niets doen” nauwelijks nog een optie. De onrust en onzekerheid bij consumenten over de toekomst blijft en dit doet de woningmarkt en economie geen goed.

Een nieuwe studie van Woningmarktcijfers.nl toont aan dat met creatieve aanpassingen op korte termijn belangrijke hervormingen kunnen worden doorgevoerd. Woningmarktcijfers.nl kiest bewust voor een benadering op burgerniveau, door de gevolgen voor diverse groepen van eigenaren in beeld te brengen. Deze benadering op microniveau levert zeer verhelderende resultaten op en kan wellicht zorgen voor een snel en breed draagvlak bij burgers, maatschappelijke organisaties en de politiek. Vervolgens worden de macro-economische effecten voor Nederland ingeschat.

Financiële gevolgen van een zwakke woningmarkt voor de economie

De daling van het aantal woningtransacties in 2009 met 30%, leverde niet alleen 1 miljard minder overdrachtsbelasting op, ook de gehele diensten- en productensector rondom de eigen woning leverde miljarden in. Dit ging ten koste van veel werkgelegenheid en daling van inkomsten bij de overheid, zoals omzetbelasting, inkomsten- en vennootschapsbelasting. Een snel herstel van de woningmarkt is om meerdere redenen wenselijk. De voorstellen van Woningmarktcijfers.nl dragen hiertoe bij.

Wijzigingen voor nieuwe kopers:

- De overdrachtsbelasting wordt per direct afgeschaft

- De leenquote wordt naar beneden bijgesteld

- De hypotheekkosten zijn niet meer dubbel aftrekbaar, de eenmalige aftrek vervalt

- NHG grens blijft op huidige niveau, de afsluitpremie wordt verhoogd tot 1%

Een greep uit de voorgestelde aanpassingen voor alle eigenwoningbezitters:

- De onroerendezaakbelasting OZB wordt per direct afgeschaft

- Het eigenwoningforfait wordt per direct afgeschaft

- De huidige koopsubsidie en startersleningen worden afgebouwd

- De eerste € 4.000 hypotheekrente is tot 100% aftrekbaar in box1 (basisaftrek)

- De meerdere hypotheekrente is aftrekbaar tot 60% in jaar 1, aflopend tot 31% in jaar 30

- De eigen woning en woningschuld gaat naar box3, er is een vrijstelling van € 600.000

De volgende effecten worden hierdoor verwacht:

- De onzekere situatie neemt af en dit zal leiden tot een snel herstel van de woningmarkt

- Er zal meer doorstroming zijn, met positieve effecten voor de arbeidsmarkt en economie

- Het risico van overfinanciering (hypotheken tot max. 106% koopsom) wordt verkleind

- Financiële risico’s voor burgers nemen niet toe

- Besparingen en extra opbrengsten verbeteren de financiële positie bij de overheid

- Woningprijzen blijven stabiel met een licht afvlakkende prijsontwikkeling in de toekomst

In bijgevoegd rapport vindt u een uitvoerige beschrijving van alle voorstellen, de aanleiding en verwachtingen, evenals de resultaten van de berekeningen voor diverse prijssegmenten.

Download hier de studie

Reacties op bericht

I think you hit a bullseye there fealls!

Of u heeft het rapport niet goed gelezen of niet alle voorstellen begrepen. De hogere inkomens gaan juist meer betalen dan in de huidige situatie. Op dit moment betalen 500.000 huishoudens zonder hypotheek geen eigenwoningforfait en wellicht eenzelfde aantal heel weinig. En wat dacht u van de besparingen op uitvoeringskosten bij de overheid?

Wonderlijke voorstellen. Direct afschaffen van overdrachtsbelasting en eigenwoningforfait is natuurlijk geen bezuiniging, maa een vet cadeautje voor eigenwoningbezitters. De omzetting naar box 3 van het saldo bezit en schuld rond een woning met een vrijstelling van 600.000 stelt niks voor en zal wederom het hanfhaven van schuld bevorderen. En de wijziging van de aftrek (4.000,- en dan een afbouwend deel) pakt nog steeds niet de onrechtvaardigheid aan dat mensen met een hoog inkomen daardoor op lagere netto woonkosten voor het zelfde huis gaan uitkomen. Als ik deze voorstellen op de keeper beschouw, concludeer ik dat ze bedoeld zijn om de hogere inkomens te ontzien als het tot een aanpak van hypotheekrentaftrek gaat komen. Dit is geen oplossing maar een politiek statement.

Uw opmerkingen zijn grotendeels terecht. Met het afschaffen van de OZB wordt voornamelijk beoogd kosten te besparen. 150 tot 200 miljoen per jaar levert in 30 jaar 5 miljard op. Een paar jaar geleden is het bewonersdeel van de OZB probleemloos afgeschaft en worden gemeenten gecompenseerd via het gemeentefonds. Deze methode is ook nu onze insteek.

Een hele snelle reactie: het afschaffen van de OZB heeft geen enkel gevolg voor de woningmarkt. OZB dient om de gemeente enige eigen financiële armslag te geven, onafhankelijk van de rijksmiddelen die aan de gemeente worden verstrekt. In vergelijking met het buitenland hebben de Nederlandse gemeenten al een bijzonder beperkte eigen belastingmogelijkheid. Als de OZB wordt afgeschaft, moet er een andere grondslag voor gemeentebelastingen worden gevonden. Voor de woningmarkt maakt dat niet of nauwelijks uit: ook die andere grondslag zal een directe of indirecte relatie moeten hebben met het inkomen of vermogen van de belastingplichtige. En ik heb nog nooit gehoord van een situatie waarbij de hoogte van de OZB bepalend was voor de aankoop (of niet) van een woning.